Dit keer een andere blogpost dan je van mij gewend bent. In september 2021 heb ik de laatste wandeling afgerond uit het boekje Groene Hart wandelingen van de ANWB. In dit boekje staan 43 rondwandelingen in het Groene Hart in Nederland. Het boekje is inmiddels niet meer te koop en de zeshoekige ANWB-routemarkeringen zijn verouderd of niet overal meer aanwezig, maar de routes zijn nog steeds te bewandelen en her en der te vinden op internet. Het leek me daarom leuk om een overzicht te maken van waar je deze rondwandelingen online kunt vinden.
Sommige routes zijn helaas niet online te vinden, maar kun je nog wel min of meer wandelen m.b.v. het wandelknooppuntennetwerk (leuk scrabble-woord 😃). Bij elke route heb ik aangegeven welke routenummertjes van het wandelnetwerk je moet volgen vanaf het startpunt. Daarnaast heb ik een top 5 gemaakt van de leukste rondwandelingen en een beschrijving van de minst leuke route (ik moet het even kwijt).
Wat is het Groene Hart?
Allereerst een korte introductie op het Groene Hart. Het Groene Hart bevindt zich in het westen van Nederland tussen de grote steden van de Randstad. Het gebied strekt zich uit over de provincies Noord-Holland, Utrecht en Zuid-Holland. Het landschap bestaat veelal uit polders, weilanden, akkers en boerderijen, kortom agrarisch gebied. Maar je vindt er ook plassen, moerasgebieden, (recreatie)bossen, veenriviertjes en eeuwenoude stadjes en dorpjes. Er zijn enorm veel wandelpaden, over polderwegen en fietspaden, maar ook over tiendwegen, jaagpaden, legakkers, houtkades, boerenlandpaden en struinpaadjes.
De grootste stad (en tevens het middelpunt) van het Groene Hart is Gouda, bekend van de kaas en stroopwafels. Gek genoeg gaat geen van de wandelroutes uit dit boekje door Gouda heen. De Goudse Hout-route schampt alleen deze stad.
Wat je ook veel tegenkomt binnen het Groene Hart zijn de vestingsteden, forten en verdedigingswerken van de Oude- en Nieuwe Hollandse Waterlinie. Verschillende forten zijn opengesteld voor het publiek en zeker een bezoekje waard. Ook is het leuk om een rondje door een oude vestingstad te lopen, zoals in Woerden, Muiden of Schoonhoven. De Nieuwe Hollandse Waterlinie is sinds 2021 toegevoegd aan de UNESCO Werelderfgoedlijst.



Wat betekenen al die verschillende termen eigenlijk?
- Legakker: een legakker is een rechthoekig lap grond in de veengebieden waar vroeger turfstekers de plaggen veen op legden om te drogen en te maken tot turf. Turf werd gebruikt als brandstof.
- Tiendweg: een tiendweg is een op een veenkade aangelegde weg, dit kan een verharde weg zijn, maar je hebt ook onverharde tiendwegen. Vaak zijn deze wegen omgeven door wilgen.
- Jaagpad: een jaagpad is een pad langs een rivier waar schepen vooruit werden getrokken door paarden of mensen. Langs de Hollandsche IJssel en de Oude Rijn loopt zo’n jaagpad.
- Houtkade: een houtkade is een veenkade begroeid met bomen zoals wilgen, essen, elzen en soms eiken. Het hakhout van deze bomen werden door omwonenden gebruikt, dit wordt ook wel geriefhout genoemd. De houtkades vormen vaak de begrenzing van een stuk polder.
- Boerenlandpaden: een boerenlandpad is een pad over het erf en land van een boer. De boer heeft een deel van zijn land opengesteld voor wandelaars. Niet mijn favoriete soort pad, je loopt vaak gewoon door een weiland, waardoor je als het geregend heeft door de modder en het hoge gras moet ploeteren. Er is vaak geen aangelegd pad gemaakt. Soms is het gras gemaaid waar je mag lopen.
- Struinpaden: struinpaden zijn onverharde paden door de uiterwaarden bij een rivier, bijvoorbeeld langs de Lek. Bij laag water kun je vaak vrij wandelen over deze paden. Bij hoog water zijn deze paden niet begaanbaar, omdat het gebied onderloopt met water.
Bron: Wikipedia

Nummertjes, pijltjes en paaltjes
Door het gehele Groene Hart is het wandelknooppuntennetwerk te vinden. Bijna overal in Nederland kom je paaltjes tegen met nummertjes en pijltjes (soms zijn deze bordjes op lantaarnpalen bevestigd). De nummertjes geven het knooppunt aan en de pijltjes wijzen je de weg naar het volgende knooppunt. Met behulp van een routeplanner kun je door de nummertjes aan elkaar te knopen een eigen wandeling samenstellen. Zo kun je bijna heel Nederland door m.b.v. de knooppunten. Op wandelnet.nl vindt je het gehele knooppuntennetwerk.


Elke provincie heeft zijn eigen knooppuntennetwerk en binnen de provincie weer verdeeld in regio’s. Zo hebben de knooppuntbordjes in Zuid-holland een gele achtergrond en een rood nummertje of pijltje. In Utrecht zijn de kleuren blauw (achtergrond) en oranje (nummertje of pijltje). In de provincie Noord-Holland kun je zelfs aan de hand van gekleurde pijltjes een vooruitgestippelde route wandelen of nog steeds m.b.v. de nummertjes een eigen route plannen. Elke regio heeft zijn eigen routenummertjes, dus het kan voorkomen als je op de grens van twee regio’s wandelt, dat je twee dezelfde nummertjes hebt in je route.




In het overzicht verderop in dit blog heb ik m.b.v. een routeplanner de routes uit het boekje min of meer uitgestippeld. De route vanuit de planner en de route uit het boekje gaan niet altijd gelijk op, domweg omdat er geen routenummertje is of het pijltje een andere kant op wijst. Daarom vallen sommige routes via het routenetwerk iets langer uit.
Ga dan naar de website van Wandelnet of Routiq voor de routeplanners. Wandelnetwerk Noord-Holland heeft ook een website en app met eigen planner.
Toeristisch OverstapPunt (TOP)
In mijn blogs heb ik vaker gerept over Toeristische Overstap Punten (TOP’s) en wil dit nog een keer aanstippen, omdat meerdere wandelroutes uit het ANWB routeboekje ‘overgenomen’ zijn door zo’n TOP. TOP’s zijn locaties waar vanuit meerdere wandel-, fiets- en soms vaarroutes zijn uitgestippeld, meestal m.b.v. het knooppuntennetwerk. TOP’s komen vrijwel in het hele land voor en elke provincie of regio heeft zijn eigen variatie op een TOP. In Noord-Brabant heten deze punten bijvoorbeeld Natuurpoorten met als herkenningspunt een grote, metalen sleutel. In het verkeer wordt de locatie van een TOP aangegeven met een bruin ANWB bord.
In het Groene Hart komen twee soorten TOP’s voor:
- In Noord-Holland heb je TOP’s in de vorm van een informatiezuil, bijvoorbeeld bij de parkeerplaats van het Diemerbos. Elke regio binnen Noord-Holland heeft zijn eigen vormgeving van de informatiezuil.
- In Zuid-Holland en Utrecht zijn de TOP’s te herkennen aan de grote, groene grasspriet. Bij de grasspriet is een soort pleintje met informatieborden over de omgeving en de routes.
- De TOP routes in provincie Utrecht kun je terugvinden op Routesinutrecht.nl van Routebureau Utrecht.
- De TOP routes in Zuid-Holland hebben geen nieuwe plaats van bestemming gekregen. Let op: de website van de TOP’s is niet meer in de lucht. Het webadres is overgenomen door een louche partij waarbij je via AI routes kunt maken. Ik adviseer om daar niet in te trappen. Er zijn genoeg andere mogelijkheden om leuke routes te vinden, zoals vermeld in dit blog.
Top 5 leukste rondwandelingen
1. Groenekanroute
Bos! In het Groene Hart is weinig bos te vinden en dat is toch mijn meest favoriete plek om te wandelen. Eigenlijk zijn er alleen recreatiebossen te vinden, zoals bijvoorbeeld het Loetbos (al gaat de route met deze naam niet door het leukste gedeelte van dat bos), maar voor oeroude bossen moet je goed zoeken. Er is één uitzondering op de regel en dat is de Groenekanroute. Het plaatsje Groenekan net boven Utrecht bevindt zich aan de rand van de Utrechtse Heuvelrug en het Gooi. Vanaf Groenekan gaat de route naar Maartensdijk en weer terug en je wandelt een groot gedeelte door het landgoed Beukenburg. Deze route is inmiddels vervangen door een Klompenpad en heet dan ook het Beukenburgerpad. Zelf liep ik daar in de herfst en heb erg genoten van de goudgele blaadjes die van de bomen dwarrelden.
Ik heb overigens niet de hele route afgerond, het deel rondom Fort Blauwkapel (van de Nieuwe Hollandse Waterlinie) heb ik toen overgeslagen, maar dat is natuurlijk wel een leuke afwisseling.


2. Demmerikroute
Misschien is het omdat het de eerste route was uit het boekje die ik wandelde of omdat het bij mijn geboortedorp is, ik vind de Demmerikroute in Vinkeveen een hele leuke route. De rondwandeling heeft vele herkenbare, maar ook nieuwe plekjes in de omgeving waar ik opgegroeid ben. Een deel van deze route gaat gelijk op met het Bellopad: een wandelroute over het oude treinspoor van de Haarlemmermeertrein tussen Haarlem en Nieuwersluis, met de naam Bello.
Ook leuk om te weten is dat er een herdenkingsbankje staat langs het oude spoor met uitzicht op de katholieke kerk van Vinkeveen. Dit is ter nagedachtenis aan mijn oom en tante Leen en Annie. Leen maakte ooit gebruik van de trein om Annie te bezoeken.
3. Zwanburgerroute
De Zwanburgerroute zelf is misschien een beetje saai, maar de tocht met de salonboot De Heere Schouten als veerpont maakt dit een unieke wandeling! De vrijwilligers op de boot leggen van alles uit over het gebied en de natuur rondom de route. Ik kreeg zelfs een verrekijker mee om de natuur in de Zwanburgerpolder te bewonderen. Echt een geweldige ervaring! Ik heb een uitgebreid verslag van de Zwanburgerroute geschreven.

4. Bloklandroute
Ik vond de Bloklandroute helemaal het einde. Ik genoot van de boerenzwaluwen die om me heen vlogen op de Tiendweg en van de andere dieren die ik tegenkwam, zoals een pad, een haas en heel veel weidevogels. Ook leuk zijn de productenkraampjes langs de weg in het lintdorp Blokland. Ik heb zelf een zakje hazelnoten gekocht. Tegen het einde van de route loop je door een park met fruitbomen waar je zelf van mag plukken, en langs molen de Valk.
Let op: een deel van deze route gaat over een fietspad (net na de Tiendweg) dat momenteel is afgesloten. Ik heb de route iets aangepast, zodat je deze nog kunt wandelen. Het maakt de route wel iets langer dan voorheen.



5. Westbroekroute
Grappig dat je vanuit hetzelfde dorp Tienhoven één van de leukste, maar ook de minst leuke route (zie volgende paragraaf) kan wandelen. De Westbroekroute is de leuke route en is inmiddels omgedoopt tot Klompenpad Zoddenpad. Ik wandelde door het lintdorp Tienhoven en scoorde een gratis appeltje voor de dorst bij een kraampje langs de weg. Ik liep over grasdijken en over het Bert Bospad door een moerassig gebiedje. Verder liep ik door laagveengebied de Zodden en langs de Loosdrechtse Plassen. Maar pas op voor de rivierkreeftjes die dreigend hun scharen omhoog steken. Deze diertjes gaan op zoek naar een nieuw territorium en dan kun je ze in de poldergebieden tegenkomen. Niet op gaan staan dus!


Minste leuke wandeling: Bethuneroute
De Bethuneroute is naar mijn mening de minst leuke route uit het boekje. En het is nota bene vlakbij één van de leukste routes! Ik moet toegeven ik had mijn dag niet.
Ik moest namelijk twee bushaltes in Maarssen eerder uitstappen wegens werkzaamheden en daar kwam ik natuurlijk pas onderweg achter. Ik raakte vervolgens hopeloos verdwaald in een woonwijk in Maarssen (waarom mogen voetgangers de rond/rand-weg niet oversteken!). Eenmaal op de route en een uur later dan gepland was het allemaal vrij saai: rechte polderwegen, je loopt in een soort vierkantje (steeds rechtsaf-slaand) i.p.v. een rondje en langs een niet heel interessant deel van de Loosdrechtse Plassen. Ook ben ik nog verkeerd gelopen, ik heb er zelf eigenlijk een vierkant van gemaakt. Ik had eerder een keer naar rechts moeten gaan, maar de route had niet veel beter geweest. Tot overmaat van ramp kreeg ik een migraine-aanval tijdens het wandelen en heb ik de rest van de middag thuis op bed gelegen.
Toch gun ik deze Betunepolder nog een herkansing, want zowel LAW (lange afstandswandelpad) het Waterliniepad als een route uit het boekje ‘Mooiste wandelingen langs water’ van Roots lopen door hetzelfde gebied. Dat is toch wel een herkansing waard!
Inmiddels heb ik de route uit het boekje ‘Mooiste wandelingen langs water’ gewandeld, en moet mijn mening wat bijstellen. Deze route neemt namelijk een stuk van de Maarsseveense plassen mee en dat is een heel mooi gedeelte.
Alle wandelingen op alfabetische volgorde
Hieronder staan alle wandelingen uit het routeboekje in alfabetische volgorde. Bij elke route staat een link naar de online locatie, daarnaast heb ik de route met de wandelnetwerkknooppunten aangegeven en soms staat er een leuke tip of bijzonderheid bij. Klik op de link om meteen naar de route-omschrijving te springen.
- Aetsveldroute, Weesp – 11 km
- Angstelroute, Nieuwersluis – 11 km
- Arkelroute, Gorinchem – 13 km
- Avelingenroute, Boven-Hardinxveld – 9 km
- Bethlehemroute, Wilnis – 6 km
- Bethuneroute, Tienhoven – 9,5 km
- Bijleveldroute, Wilnis – 6 km
- Bloklandroute, Montfoort – 8 km
- Blokweerroute, Alblasserdam – 8 km
- Bommelsteinroute, Nederhorst ten Berg – 10 km
- Braassemroute, Roelofarendsveen/Rijnsaterwoude – 11,5 km
- Cabauwse Jacobsroute, Schoonhoven – 14 km
- Demmerikroute, Vinkeveen – 12 km
- Diemerbosroute, Diemen – 9 km
- Engherkaderoute, Montfoort – 12 km
- Gaasperzoomroute, Amsterdam Zuid-Oost – 14 km
- Gagelroute, Utrecht – 7 km
- Goudse Hout-route, Gouda – 8 km
- Gouwebosroute, Waddinxveen – 7 km
- Grechtroute, Woerden – 10 km
- Groenekanroute, Groenekan – 12 km
- Hitlandroute, Nieuwerkerk aan den IJssel – 10 km
- Kleine Balij-route, Zoetermeer – 7 km
- Krimpenroute, Krimpen aan den IJssel – 7 km
- Kromme IJssel-route, IJsselstein – 10 km
- Loetbosroute, Ouderkerk aan den IJssel – 11 km
- Middelpolderroute, Amstelveen – 10,5 km
- Molenvlietroute, Haastrecht – 13 km
- Muiderbergroute, Muiderberg – 10 km
- Noord Aa-route, Zoetermeer – 10 km
- Olmenhorstroute, Lisserbroek – 10 km
- Oostgeerroute, Hazerswoude-Dorp – 7,5 km
- Oukooproute, Hekendorp – 9 km
- Potterskaderoute, Harmelen – 9 km
- Reeuwijkse Hout-route, Reeuwijk – 11 km
- Spoordijkroute, Wilnis – 13 km
- Tempelroute, Reeuwijk – 8 km
- Tiendwegroute, Giessendam – 8 km
- Ursularoute, Nieuwveen – 5 km
- Weegjeroute, Waddinxveen – 11 km
- Westbroekroute, Tienhoven – 12 km
- Willige Langerak-route, Lopik – 12 km
- Zwanburgerroute, Warmond – 7 km
1. Aetsveldroute, Weesp – 11 km
- Link naar route:
- Waar: Weesp, Noord-Holland
- Startpunt: Station Weesp
- Wandelknooppunten vanaf startpunt station (Wandelnetwerk Noord-Holland): 83 – 82 – 81 – 65 – 66 – 63 – 64 – 76 – 75 – 74 – 73 – 72 – 71 – 56 – 67 – 68 – 69 – 65 – weer terug naar het station – 81 – 82 – 83
- Kenmerken: weilanden, polders, rivieren, waterlinie, forten, vestingstad
- Tip: op Wandelnetwerk Noord-Holland zijn nog meer wandelroutes te vinden vanaf dit startpunt.
2. Angstelroute, Nieuwersluis – 11 km
- Link naar route: Voetstappen.nl
- Waar: Nieuwersluis/Breukelen, Utrecht
- Startpunt: Nieuwersluis
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Utrecht): 19 – 13 – 18 – 17 – 98 – 72 – 73 – 87 – 85 – 84 – 86 – 14 – 15 – 18 – weer terug naar startpunt – 13 – 19
- Kenmerken: weilanden, polders, rivieren, waterlinie, forten, veerpontje, molen
- Tip: zelf ben ik bij Loenersloot (knooppunt 87) begonnen en het saaiste deel langs het Amsterdam-Rijnkanaal eerst gedaan.
3. Arkelroute, Gorinchem – 13 km
- Link naar route:
- Voetstappen.nl
- Iets langere versie van de route – 16 km: Mooi Gorinchem
- Waar: Gorinchem, Zuid-Holland
- Startpunt: Station Gorinchem
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Zuid-Holland): 40 – 38 – 33 – 35 – 47 – 48 – 64 – 58 – 42 – 44 – 41 – 40
- Kenmerken: weilanden, polders, rivieren, waterlinie, vestingstad, molen
- Tip: de route staat ook in de wandelgids Netwerkwandelingen Zuid-Hollands Rivierenland van Uitgeverij Elmar:
4. Avelingenroute, Boven-Hardinxveld – 9 km
- Link naar route: RouteYou
- Waar: Boven-Hardinxveld, Zuid-Holland
- Startpunt: Station Boven-Hardinxveld
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Zuid-Holland): 86 – 87 – 17 – 18 – 19 – 16 – 86
- Kenmerken: weilanden, polders, recreatiebossen, rivieren, dijken
- Tip: de route staat ook in de wandelgids Netwerkwandelingen Zuid-Hollands Rivierenland van Uitgeverij Elmar:
5. Bethlehemroute, Wilnis – 6 km
- Link naar route:
- Waar: Wilnis/Mijdrecht, Utrecht
- Startpunt: Camping Amstelkade (voorheen Zorgboerderij Bethlehem)
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Utrecht): 63 – 62 – 35 – 73 – 38 – 85 – 91 – 63
- Alternatieve route: bij knooppunt 91 en 62 kun je ervoor kiezen om door het boerenland te lopen. Hiervoor ga je rechtsaf i.p.v. rechtdoor. Bij knooppunt 62 sla je nr. 73 over en verlies je wel een stukje langs riviertje de Kromme Mijdrecht.
- Kenmerken: weilanden, polders, rivieren
- Bijzonderheden:
- een deel van de route (tussen knooppunt 85 en 91) is afgesloten tijdens het broedseizoen.
- ik heb een uitgebreid verslag van deze route gemaakt (inclusief Groene Jonker route).
- de route is slecht te bereiken met het OV, zie bovenstaande verslag voor een aanlooproute vanuit Mijdrecht. Of je kunt de route verlengen door vanaf TOP Eiland van Hein naar de route te lopen, volg hiervoor de knooppunten 84 – 13 naar knooppunt 85 (over de Bovendijk).
- Tip: de Groene Jonker is een prachtig natuurgebied vlakbij deze route. Leuk om de Groene Jonker wandelroute van Natuurmonumenten (+/- 3,5 km) meteen er aan toe te voegen. Dit heb ik namelijk zelf ook gedaan.
6. Bethuneroute, Tienhoven – 9,5 km
- Link naar vergelijkbare route (11 km): Voetstappen.nl.
- Waar: Tienhoven, Utrecht
- Startpunt: hoek Maarsseveense Vaart en Bethuneweg
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Utrecht): 82 – 11 – 12 – 18 – 59 – 69 – 77 – 78 – 79 – 81 – 82
- Kenmerken: weilanden, polders, plassen, waterlinie, forten, lintdorp
- Tip: Fort Maarsseveen is vlakbij het startpunt, zeker de moeite waard om even een kijkje te nemen (ook aangezien de rest van de route vrij saai is).
7. Bijleveldroute, Wilnis – 6 km
- Link naar route: Routes in Utrecht – TOP Eiland van Hein
- Waar: Wilnis, Utrecht
- Startpunt: Raadhuisstraat, Wilnis
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Utrecht): 68 – 65 – 46 – 23 – 83 – 82 – 65
- Kenmerken: weilanden, polders
- Bijzonderheden: deze route is niet toegankelijk tijdens het broedseizoen.
8. Bloklandroute, Montfoort – 8 km
- Link naar route: Routes in Utrecht
- Startpunt: Kasteelplein, Montfoort
- Wandelknooppunten vanaf startpunt: 79 – 83 – 82 – 63 – 11 – 64 – 78 – 71 – 75 – 17 – 83 – 79
- Kenmerken: weilanden, polders, lintdorp, molen
- Bijzonderheden:
- Eén van mijn favoriete wandelingen, ik heb zelfs een schilderij gemaakt van de wandeling, met illustraties en een wandelkaartje. Dit schilderij heeft meteen het idee aangewakkerd om een blog te beginnen.
- Een deel van de route is op het moment niet begaanbaar vanwege slecht wegdek op een fietspad (bij knooppunt 63). Daar mag je officieel niet lopen of fietsen, dus betreden op eigen risico! Een alternatief is om vanaf knooppunt 63 richting Knollemanshoek te lopen (een klein stukje over het afgesloten fietspad) en daarna de knooppunten 12 – 58 – 11 te nemen. Bij nr. 11 ben je weer op de route. Dat maakt de route 4 km langer.
- Tip: er staan leuke productenkraampjes langs de weg en er is een streekwinkel in de buurt van de route.

9. Blokweerroute, Alblasserdam – 8 km
- Link naar route: VVV Alblasserwaard
- Waar: Alblasserdam, Zuid-Holland
- Startpunt: Dam in Alblasserdam
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Zuid-Holland): 84 – 66 – 80 – 81 – 82 – 79 – 73 – 72 – 76 – 77 – 40 – 88 – 87 – 86 – 85 – 84
- Kenmerken: weilanden, polders, rivieren, molens, UNESCO Werelderfgoed
- Tip: deze route gaat langs een deel van de Kinderdijk molens. Wil je een uitgebreid verslag lezen van deze prachtige molens? Bekijk dan mijn blogpost over het lange afstandspad het Grote Rivierenpad tussen Kinderdijk en Hendrik-Ido Ambacht.
10. Bommelsteinroute, Nederhorst den Berg – 10 km
- Link naar route: ANWB
- Waar: Nederhorst Den Berg, Noord-Holland
- Startpunt: Willibrordkerk, Kerkstraat, Nederhorst Den Berg
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (Wandelnetwerk Noord-Holland): 45 – 44 – 49 – 46 – 47 – 53 – 54 – 52 – 59 – 48 – 45
- Kenmerken: weilanden, polders, rivieren, plassen, molens, veerpontje
- Tip: onlangs hebben de makers van het wandelblog Westphilwandelt deze route gewandeld en er een uiterst amuserend blogje over geschreven, met prachtige foto’s als bewijs.
11. Braassemroute, Roelofarendsveen/Rijnsaterwoude – 11,5 km
- Link naar route: Kaag en Braassem Promotie
- Waar: Rijnsaterwoude/Roelofarendsveen, Zuid-Holland
- Startpunt: tegenover de hervormde kerk in Rijnsaterwoude
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Zuid-Holland): 76 – 78 – veerpont Oude Wetering – 74 – 11 – 18 – 79 – veerpont Paddegat – 36 – 42 – 45 – 48
- Kenmerken: weilanden, polders, plassen, lintdorp, veerpontjes
- Bijzonderheden:
- een oversteek met twee veerpontjes behoort tot deze route. Deze pontjes varen het gehele jaar, maar in de wintermaanden niet op zondag.
- ik heb een uitgebreid blog geschreven over deze wandeling.
- Tip: je kunt de route ook vinden in de wandelgids Wandelen in Rijnland van uitgeverij Gegarandeerd Onregelmatig

12. Cabauwse Jacobsroute, Schoonhoven – 14 km
- Link naar route:
- Waar: Schoonhoven, Utrecht
- Startpunt: Stationsplein in Schoonhoven
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Utrecht): 80 – 83 – 25 – 24 – 35 – 53 – 80
- Kenmerken: weilanden, polders, rivieren, lintdorp, waterlinie, vestingstad, historische binnenstad
- Tip: het is al een flinke route, maar je kunt er een rondje door de historische binnenstad van Schoonhoven aan toevoegen. Dit heb ik eerder gedaan en ik heb een blogpost gemaakt over deze wonderschone wandeling: Grote rivierenpad: Ammerstol – Nieuwpoort
13. Demmerikroute, Vinkeveen – 12 km
- Link naar route: Routes in Utrecht
- Waar: Vinkeveen, Utrecht
- Startpunt: voormalig station in Vinkeveen
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Utrecht): 42 – 63 – 32 – 54 – 26 – 44 – 45 – 42
- Kenmerken: weilanden, polders, lintdorp
- Tip: het Bellopad is een mooie wandelroute over het voormalig spoorwegtracé Haarlem – Nieuwersluis. Het eerste deel van deze route gaat gelijk op met het Bellopad.
14. Diemerbosroute, Diemen – 9 km
- Link naar route: RouteYou
- Waar: Diemen en Amsterdam Zuidoost, Noord-Holland
- Startpunt: TOP Diemerbos, Muiderstraatweg, Diemen
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (Wandelnetwerk Noord-Holland): 51 – 52 – 53 – 48 – 45 – 44 – 43 – 28 – 27 – 25 – 22 – 39, naar rechts langs Amsterdam-Rijnkanaal tot aan knooppunt 24 – 55 – 58 – 59 – 57 – 54 – 51
- Kenmerken: natuur bij de stad, recreatiebossen, polders, rivieren
- Tip: op Wandelnetwerk Noord-Holland zijn andere wandelroutes te vinden vanaf dit startpunt.
15. Engherkaderoute, Montfoort – 12 km
- Link naar route: Voetstappen.nl
- Waar: Montfoort/Linschoten, Utrecht
- Startpunt: Kasteelplein, Montfoort
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Utrecht): 79 – 81 – 56 – 76 – 93 – 92 – 13 – 87 – 29 – 84 – 81 – 79
- Kenmerken: weilanden, polders, landgoederen, rivieren, beschermd dorpsgezicht
16. Gaasperzoomroute, Amsterdam Zuid-Oost – 14 km
- Link naar route: RouteYou
- Waar: Gaasperpark, Gaasperplas, Gaasperzoom en Amsterdam Zuidoost, Noord-Holland
- Startpunt: Metrostation Gaasperplas in Amsterdam
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (Wandelnetwerk Noord-Holland): 31 – 32 – 96 – 97 – 91 – 94 – 92 – 33 – 95 – 55 – 59 – 56 – 64 – 68 – 61 – 67 – 66 – 65 – 69 – 27 – 51 – 52 – 96 – 32 – 31
- Kenmerken: natuur bij de stad, parken, plassen, polders
- Tip: vind je de wandelroute te lang? Op Wandelnetwerk Noord-Holland zijn kortere routes te vinden vanaf het startpunt.
17. Gagelroute, Utrecht – 7 km
- Link naar vergelijkbare route: Routiq
- Waar: Utrecht Noord, Utrecht
- Startpunt: Parkeerplaats aan de St. Anthoniedijk
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Utrecht): 39 – 43 – 44 – 48 – 47 – 64 – 61 – 34 – 32 – 33 – 35 – 72 – 37 – 38 – 39
- Alternatieve route: vanaf knooppunt 32 t/m 37 gaat de route door een park in Utrecht Overvecht, dit is iets anders dan in het routeboekje aangegeven. Als je toch dezelfde route uit het boekje wil doen kun je net voor knooppunt 32 linksaf de Gageldijk op gaan en de route later bij knooppunt 38 weer oppikken.
- Kenmerken: natuur bij de stad, polders, weilanden, waterlinie, forten, Unesco Werelderfgoed
- Bijzonderheden: Fort Ruigenhoek en Fort de Gagel maken onderdeel uit van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Deze waterlinie is in het jaar 2021 toegevoegd aan de Unesco Werelderfgoed-lijst.
- Tip: een andere, iets langere route in hetzelfde gebied vind je op Routes in Utrecht: Klop- en Gagelpad.
18. Goudse Hout-route, Gouda – 8 km
- Link naar route: Voetstappen.nl
- Waar: Gouda, Zuid-Holland
- Startpunt: Station Gouda Goverwelle
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Zuid-Holland): 70 – 41 – 28 – 53 – 82 – 58 – 22 – 14 – 19 – 55 – 25 – 41 – 70
- Kenmerken: natuur bij de stad, plassen, recreatiebossen, weilanden, polders

19. Gouwebosroute, Waddinxveen – 7 km
- Link naar route: helaas is deze route niet online te vinden, maar m.b.v. wandelknooppunten alsnog te wandelen.
- Waar: Waddinxveen, Zuid-Holland
- Startpunt: Station Waddinxveen
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Zuid-Holland): 52 – 62 – 36 – 75 – 23 – 64 – 67 – 52
- Kenmerken: natuur bij de stad, polders, weilanden, recreatiebossen
20. Grechtroute, Woerden – 10 km
- Link naar route:
- Voetstappen.nl
- een groot deel gelijk aan Graveslootpad (Klompenpaden – 8 km)
- Waar: Woerden, Utrecht
- Startpunt: Station Woerden
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Utrecht): 87 – 89 – 46 – 48 – 21 – 53 – 28 – 28 – 45 – 26 – 24 – 23 – 18 – 99 – 35 – 94 – 93 – 33 – 34 – 36 – 47 – 32 – 37 – 46 – 89 – 87
- Kenmerken: weilanden, polders, parken, landgoederen, rivieren, waterlinie, vestingstad
- Bijzonderheden: een deel van de route is tijdens het broedseizoen gesloten en honden zijn op dit deel verboden (gehele jaar), ook moet je 2x schrikdraad onderdoor en 2x over smalle planken over de sloot.
21. Groenekanroute, Groenekan – 12 km
- Link naar route: bijna gelijk aan Beukenburgerpad (Klompenpaden 13 km)
- Waar: Groenekan, Utrecht
- Startpunt: Parkeerplaats Groenekanseweg in Groenekan
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Utrecht): 81 – 17 – 58 – 57 – 56 – 68 – 61 – 83 – 62 – 63 – 16 – 15 – 13 – 12 – 23 – 81
- Kenmerken: bos, polders, weilanden, waterlinie, forten, Unesco Werelderfgoed
- Bijzonderheden: mijn meest favoriete route uit het boekje!

22. Hitlandroute, Nieuwerkerk aan den IJssel – 10 km
- Link naar vergelijkbare route: RouteYou
- Waar: Nieuwerkerk aan den IJssel/Capelle aan den IJssel, Zuid-Holland
- Startpunt: Station Nieuwerkerk a/d IJssel of metrostation De Terp in Capelle a/d IJssel
- Wandelknooppunten vanaf startpunt Nieuwerkerk a/d IJssel (wandelnetwerk Zuid-Holland): 58 – 57 – 56 – 54 – 55 – 61 – 53 – 46 – 69 – 52 – 51 – 86 – 57 – 61 – 65 – 58
- Kenmerken: weilanden, polders, moerassen, recreatiebossen, rivieren
- Bijzonderheden: als ik de route uitstippel via het wandelnetwerk, is de route iets anders en ook iets langer (14 km).
23. Kleine Balij-route, Zoetermeer – 7 km
- Link naar route: RouteYou
- Waar: Zoetermeer, Zuid-Holland
- Startpunt: Station Zoetermeer
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Zuid-Holland): 18 – 76 – 46 – 26 – 38 – 13 – sla rechtsaf tot aan knooppunt 34 – 38 – 26 – vanaf hier rechtdoor richting het station Zoetermeer (geen knooppunten meer)
- Alternatieve route: vanaf knooppunt 26 volg 22 – 25 – 18 voor een alternatieve route richting het station Zoetermeer.
- Kenmerken: natuur bij de stad, recreatiebossen, parken, weilanden, polders
- Bijzonderheden: als ik deze route uitstippel via het wandelnetwerk, is de route iets anders en langer (+/- 11 km)

24. Krimpenroute, Krimpen aan den IJssel – 7 km
- Link naar route: ANWB
- Waar: Krimpen aan den IJssel, Zuid-Holland
- Startpunt: Ouverturelaan in Krimpen aan den IJssel
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Zuid-Holland): 24 – 26 – 25 – 27 – 28 – 29 – 31 – 24
- Kenmerken: recreatiebossen, plassen, natuur bij de stad
- Bijzonderheden: de route is iets veranderd ten opzichte van de route uit het boekje.
25. Kromme IJssel-route, IJsselstein – 10 km
- Link naar route: Tussen Kromme IJssel en Lek route (Struinen en Vorsen)
- Waar: IJsselstein, Utrecht
- Startpunt: Parkeerplaats Molenstraat in IJsselstein
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Utrecht): 26 – 27 – 21 – 97 – 47 – 98 – 29 – 23 – 22 – 26
- Kenmerken: weilanden, polders, rivieren, recreatiebossen, historische binnenstad
26. Loetbosroute, Ouderkerk aan den IJssel – 11 km
- Link naar route: RouteYou
- Startpunt: hoek Dorpsstraat en Kalverstraat in Ouderkerk a/d IJssel
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Zuid-Holland): 34 – 32 – 35 – 70 – 36 – 37 – 38 – 39 – 32 – 34
- Kenmerken: weilanden, polders, rivieren, recreatiebossen
- Tip: om eerlijk te zijn vond ik dit deel door het Loetbos vrij saai. Wil je een geweldig leuk rondje door het Loetbos wandelen? Lees dan mijn uitgebreide verslag over dit wonderschone bos.

27. Middelpolderroute, Amstelveen – 10,5 km
- Link naar route:
- ANWB
- Wandelnetwerk Noord-Holland, paarse route
- Waar: Amstelveen, Noord-Holland
- Startpunt: Kalfjeslaan in Amstelveen
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (Wandelnetwerk Noord-Holland): 78 – 72 – 71 – 76 – 61 – 67 – 66 – 19 – 17 – 18 – 63 – 62 – 64 – 65 – 74 – 70 – 78
- Kenmerken: natuur bij de stad, polders, weilanden, rivieren
- Tip: het Amstelpark in Amsterdam is dichtbij de route, het park was ooit onderdeel van een Floriadetentoonstelling. Hartstikke leuk om als extra rondje aan de route te knopen. Voor mij is dit park jeugdsentiment: ik ben er vroeger als kind een aantal keer met mijn ouders geweest. Toen vond ik de zeeleeuwen en kinderboerderij erg leuk. Nu is het voor mij vooral een prachtig park om doorheen te lopen.
28. Molenvlietroute, Haastrecht – 13 km
- Link naar route: RouteYou
- Waar: Haastrecht, Zuid-Holland
- Startpunt (wandelnetwerk Zuid-Holland): Concordiaplein, Haastrecht
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Zuid-Holland): 89 – 88 – 29 – 39 – 28 – 30 – 27 – 24 – 25 – 84 – 26 – 85 – 23 – 86 – 29 – sla 88 over – 89
- Kenmerken: polders, weilanden, rivieren, molens
- Bijzonderheden: deze route is niet toegankelijk tijdens het broedseizoen

29. Muiderbergroute, Muiderberg – 10 km
- Link naar route:
- ANWB
- Wandelnetwerk Noord-Holland, groene route
- Waar: Muiderberg en Muiden, Noord-Holland
- Startpunt: Brink in Muiderberg
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (Wandelnetwerk Noord-Holland): 50 – 57 – 59 – 17 – 16 – 18 – 12 – 11 – 13 – 79 – 78 – 51 – 50
- Kenmerken: polders, weilanden, meren, waterlinie, forten, vestingstad
- Tip: meer wandelroutes zijn te vinden vanaf de startpunten Muiderberg en Muiden van Wandelnetwerk Noord-Holland
30. Noord Aa-route, Zoetermeer – 10 km
- Link naar route: Rondje Zoetermeerseplas (Route.nl)
- Waar: Zoetermeer, Zuid-Holland
- Startpunt: Station De Leyens in Zoetermeer
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Zuid-Holland): loop langs de Broekwegwetering richting de Zoetermeerseplas en pik de route op bij knooppunt 73 – 27 – 63 – 62 – richting 64 en bij Peggekade linksaf. Dan weer richting Station De Leyens lopen.
- Kenmerken: natuur bij de stad, plassen, recreatiebossen
- Bijzonderheden: je kunt maar de helft van de route lopen m.b.v. het wandelnetwerk, dus ik zou de route downloaden.
31. Olmenhorstroute, Lisserbroek – 10 km
- Link naar route:
- RouteYou
- Iets andere route van 12 km (zwarte route): Wandelnetwerk Noord-Holland
- Waar: Lisserbroek, Noord-Holland
- Startpunt: kruising Lisserdijk en Lisserbroekweg in Lisserbroek
- Wandelknooppunten vanaf startpunt: 65 – loop Lisserbroekweg af tot aan 30 – 11 – 4 – 68 – 67 – 14 – 65
- Kenmerken: bollenstreek, weilanden, polders, landgoederen
- Tip: reserveer een picknickmand en ga lekker picknicken op Landgoed De Olmenhorst. Als ik dat geweten had… Ik heb zelfs het landgoed per ongeluk overgeslagen. Ik was te veel gefocust op tulpenvelden die er niet (of al uitgebloeid) waren. Later heb ik de zwarte route van Wandelnetwerk Noord-Holland gedaan, geen picknickmand gereserveerd, maar ik heb wel tulpenvelden gezien!

32. Oostgeerroute, Hazerswoude-Dorp – 7,5 km
- Link naar route: RouteYou
- Waar: Hazerswoude-Dorp, Zuid-Holland
- Startpunt: Hervormde kerk in Hazerswoude-Dorp
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Zuid-Holland): 81 – 82 – 54 – 87 – 86 – 66 – 62 – 88 – 89 – 81
- Kenmerken: weilanden, polders, lintdorp, bomen- en bloemenkwekerijen
- Bijzonderheden: een deel van de route is niet toegankelijk tijdens het broedseizoen.
33. Oukooproute, Hekendrop – 9 km
- Link naar route:
- Oukoopseroute van Routes in Utrecht
- Rondje Oukoop van Staatsbosbeheer, klein deel hetzelfde als de Oukooproute
- Waar: Hekendorp, Utrecht
- Startpunt: Goejanverwellesluis in Hekendorp
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Zuid-Holland/Utrecht): 15 – 56 – 99 – 47 – 79 – 89 – 77 – 44 – 27 – 13 – 59 – 89 – 79 – 47 – 99 – 98 – 86 – 15
- Kenmerken: weilanden, polders, rivieren, molen, lintdorp
- Tip: check mijn uitgebreide verslag van deze 3-sterren-wandeling

34. Potterskaderoute, Harmelen – 9 km
- Link naar route: ANWB
- Waar: Harmelen/Woerden, Utrecht
- Startpunt: Kalverstraat in Harmelen (bij de Hervormde kerk)
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Utrecht): 63 – 64 – 28 – 27 – 25 – 26 – 77 – 79 – 23 – 22 – 42 – 40 – 62 – 43 – 63
- Kenmerken: weilanden, polders, plassen, rivieren
- Bijzonderheden: er is een aanlooproute vanaf station Woerden om op de wandelroute te komen, volg hiervoor de knooppunten 87 – 39 – 19 – 86 en pik de route op bij knooppunt 42.
35. Reeuwijkse Hout-route, Reeuwijk – 11 km
- Link naar route: ANWB
- Waar: Reeuwijk, Zuid-Holland
- Startpunt: parkeerplaats Reeuwijkse Houtwal
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Zuid-Holland): 42 – 88 – 27 – 12 – 68 – 26 – 76 – 37 – 81 – 25 – 42
- Kenmerken: weilanden, polders, plassen, recreatiebossen

36. Spoordijkroute, Wilnis – 13 km
- Link naar route: Routes in Utrecht
- Waar: Wilnis/Vinkeveen, Utrecht
- Startpunt: Algemene begraafplaats, Wilnis
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Utrecht): 16 – 37 – 56 – 42 – 45 – 46 – 65 – 68 – 77 – 66 – 16
- Alternatieve route: tijdens het broedseizoen is een er een alternatieve route, vanaf knooppunt 46 volg 23 – 83 – 82 en ga weer verder bij knooppunt 65.
- Kenmerken: weilanden, polders, dijken, lintdorp
- Bijzonderheden: de Bijleveldroute voegt de alternatieve route en de route alleen toegankelijk buiten het broedseizoen samen.
- Tip: het Bellopad is een mooie wandelroute over het voormalig spoorwegtracé Haarlem – Nieuwersluis. Een deel van deze route gaat gelijk op met het Bellopad.
37. Tempelroute, Reeuwijk – 8 km
- Link naar een iets andere route: RouteYou
- Waar: Reeuwijk-Dorp, Zuid-Holland
- Startpunt: het officiële startpunt is bij de Dorpsweg in Reeuwijk-Dorp, maar voor deze route heb ik als startpunt bushalte Oudreeuwijkseweg in Reeuwijk-Brug aangehouden.
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Zuid-Holland): 27 – 13 – in Reeuwijk-Dorp loop de Kaagjesland af en dan rechtsaf naar 68 – 31 – 31 – 21 – 52 – 35 – 19 – 13 – 13 – 27
- Kenmerken: weilanden, polders, dijken, lintdorp
- Tip: ik heb een uitgebreid blog geschreven over deze Tempelroute.

38. Tiendwegroute, Giessendam – 8 km
- Link naar route: helaas is deze route niet online te vinden, maar m.b.v. de wandelknooppunten kun je deze route alsnog wandelen.
- Waar: Giessendam, Zuid-Holland
- Startpunt: Station Hardinxveld-Giessendam
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Zuid-Holland): 70 – 76 – 78 – 44 – 43 – 80 – 70
- Kenmerken: weilanden, polders, rivieren, lintdorp
39. Ursularoute, Nieuwveen – 5 km
- Link naar route: RouteYou
- Waar: Nieuwveen, Zuid-Holland
- Startpunt: Dorpsstraat in Nieuwveen
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Zuid-Holland): 58 – 59 – 82 – 83 – 84 – 58
- Kenmerken: weilanden, polders, dijken
- Bijzonderheden: ik heb een blogpost gewijd aan deze wandeling.

40. Weegjeroute, Waddinxveen – 11 km
- Link naar route: Voetstappen.nl
- Waar: Waddinxveen, Zuid-Holland
- Startpunt: Station Waddinxveen
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Zuid-Holland): 52 – 62 – 21 – 83 – 45 – 51 – 75 – 63 – 14 – 45 – 83 – 61 – 74 – 77 – 54 – 53 – 35 – 36 – 62 – 52
- Kenmerken: natuur bij de stad, weilanden, polders, rivieren
41. Westbroekroute, Tienhoven – 12 km
- Link naar bijna dezelfde route: Zoddenpad (Klompenpaden – 13 km).
- Waar: Tienhoven, Utrecht
- Startpunt: Ned. Hervormde Kerk
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Utrecht): 75 – 76 – 77 – 78 – 23 – 39 – 13 – 67 – 66 – 73 – 74 – 75
- Kenmerken: weilanden, polders, moerassen, plassen, lintdorp
- Bijzonderheden: één van de leukste wandelroutes uit het boekje!
- Tip: bezoek Streekmuseum Vredegoed om meer te weten over de geschiedenis van het boerenleven in een veengebied
42. Willige Langerak-route, Lopik – 12 km
- Link naar route: Routes in Utrecht
- Waar: Lopik/Willige Langerak, Utrecht
- Startpunt: M.A. Reinaldaweg in Lopik
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Utrecht): 13 – 12 – 21 – 22 – 87 – 21 – 12 – 13
- Kenmerken: weilanden, polders, dijken, rivieren
- Bijzonderheden: ik heb een uitgebreid verslag geschreven over de Willige Langerak-route

43. Zwanburgerroute, Warmond – 7 km
- Link naar route: zwanburgerroute.nl
- Waar: Warmond, Zuid-Holland
- Startpunt: Gemeentehaven in Warmond
- Wandelknooppunten vanaf startpunt (wandelnetwerk Zuid-Holland): 39 – 25 – 41 – 01 – 38 – 37 – 39
- Kenmerken: weilanden, polders, plassen, veerpontje
- Bijzonderheden:
- De voetvoer De Heere Schouten vaart alleen vanaf maart/april t/m eind september (dus niet in de wintermaanden), wachttijden kunnen oplopen tot drie kwartier. Check vooraf de website voor de vaardagen en -tijden.
- Ik heb een uitgebreid verslag van deze wandelroute gemaakt.

Wat nu?
Wat ga ik nu doen, aangezien ik het ANWB-routeboekje uit heb? Ik ben nog niet klaar met het Groene Hart, het is er groot genoeg om nog niet alles gezien te hebben. Met het Groene Hartpad (Streekpad 12) ben ik inmiddels mee bezig en heb ik zelfs al bijna afgerond (nog twee delen). Als ik klaar ben met dit pad volgt er een review op deze site.
Ook is er de wandelgids Mooiste netwerkwandelingen in het Groene Hart van uitgeverij Elmar. Deze gids heb ik in bezit en er staan weer net andere wandelingen in dan die ik al gedaan heb. Voorlopig heb ik dus genoeg wandelmogelijkheden.
Omdat ik geboren ben in het Groene Hart, in Vinkeveen om precies te zijn, zal deze regio altijd een plekje in mijn hart behouden. Misschien een beetje afgezaagd, maar het is wel waar!
Het is een lange blogpost geworden, maar ik hoop dat mede-wandelaars deze info kunnen gebruiken om hun wandeling binnen het Groene Hart te plannen.
ColourFlux Studio maakt gebruik van zogenaamde affiliate links. Als je een product koopt via de link in een advertentie, ontvangt ColourFlux Studio een klein bedrag. Er zijn geen extra kosten aan verbonden voor de koper.
Terug naar Blog.
